[Recap] Chuyên đề đào tạo trực tuyến: GIẢI MÃ BIỂU TƯỢNG VĂN HÓA TÔN GIÁO
Tối ngày ngày 29/6/2025 các thí sinh tiếp tục được học tập chuyên đề đặc biệt "Giải mã biểu tượng văn hóa tôn giáo" với sự góp mặt của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, học giả uy tín hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu tôn giáo và biểu tượng văn hóa tôn giáo: Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng, PGS.TS. Đinh Hồng Hải, ThS. Nguyễn Đức Bá dưới sự điều phối, dẫn dắt của TS. Đỗ Trần Phương.
Những nội dung được trao đổi, chia sẻ:
Mở đầu buổi chia sẻ, PGS.TS. Đinh Hồng Hải đã chia sẻ về “Giá trị của các biểu tượng trong văn hóa Việt Nam”. Ông cho rằng “biểu tượng văn hóa chính là “dấu vân tay văn hóa” của mỗi dân tộc”. Theo ông, các biểu tượng mang chiều sâu văn hóa, có ngôn ngữ riêng và tính đại diện cao, các biểu tượng tôn giáo có sự đối sánh và giao thoa giữa các tôn giáo. Việc nghiên cứu biểu tượng đòi hỏi sự thấu hiểu bối cảnh văn hóa – tôn giáo, tránh phán xét hay áp đặt góc nhìn phiến diện.
Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng với nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu về mỹ thuật cổ Việt Nam cho đến nghệ thuật thường ngày, văn mình vật chất đời người, tập tục người Việt… chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về biểu tượng trong Phật giáo, đặc biệt là Phật giáo Tây Tạng. Ông nhấn mạnh rằng biểu tượng có thể biến đổi theo thời gian để thích ứng với từng vùng văn hóa, đồng thời phản ánh bản sắc và đời sống tinh thần của cộng đồng.
Đồng quan điểm với PGS.TS. Đinh Hồng Hải và nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng, ThS. Nguyễn Đức Bá và TS. Đỗ Trần Phương cho rằng: Nghiên cứu biểu tượng là một hành trình đầy thử thách nhưng hấp dẫn. Với đam mê, sự kiên trì và định hướng đúng, người học sẽ khám phá được những tầng sâu ý nghĩa và giá trị ứng dụng của biểu tượng trong đời sống và hoạt động nghề nghiệp.
Phần thảo luận với nhiều câu hỏi xoay quanh việc giải mã các biểu tượng trong mỹ thuật Việt Nam, trong các không gian văn hóa - lịch sử và di tích gắn với hoạt động du lịch. Các chuyên gia đã tận tình giải đáp, giúp thí sinh hiểu rõ hơn về nguồn gốc, ý nghĩa và cách vận dụng biểu tượng trong thực tiễn du lịch, truyền thông và hướng dẫn văn hóa.
Buổi chia sẻ đã khép lại với thông điệp được chia sẻ: Biểu tượng không chỉ là hình ảnh – đó là ngôn ngữ văn hóa sống động, giúp kết nối quá khứ và hiện tại, con người và cộng đồng. Học cách giải mã biểu tượng là học cách hiểu sâu hơn về bản sắc và giá trị văn hóa dân tộc.
1 Bài học - 0 phút
Là một sinh viên may mắn có cơ hội lắng nghe chuyên đề "Giải mã biểu tượng văn hóa tôn giáo", em cảm thấy bản thân như được khai phóng một góc nhìn hoàn toàn mới về thế giới di sản. Thực sự, trước đây em chỉ nhìn các biểu tượng tôn giáo như những chi tiết trang trí hay kiến trúc đơn thuần. Nhưng qua lăng kính của các diễn giả chỉ ra cách tiếp cận bối cảnh khách quan, sự biến đổi của biểu tượng theo thời gian và đặc biệt là phương pháp đưa các chất liệu này vào không gian di tích, thực tiễn du lịch chính là chiếc chìa khóa vàng cho công việc tương lai của một người làm nghề như em. Những kiến thức đắt giá này không chỉ làm giàu thêm vốn sống mà còn nâng tầm tư duy làm nghề của tụi em lên rất nhiều. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Ban tổ chức đã kết nối một chương trình ý nghĩa, và biết ơn các vị diễn giả vì đã truyền cho tụi em ngọn lửa đam mê với văn hóa dân tộc.
Em xin gửi lời chào và cảm ơn chân thành đến quý BTC và hai Chuyên gia tạo ra buổi chuyên đề rất hay và ấn tượng về Giải mã biểu tượng văn hoá tôn giáo. Đối với em đây là chuyên đề mang tính chiều sâu và hàn lâm, nhưng sau khi lắng nghe những chia sẻ từ phía Chuyên gia và đúc kết cô động từ phía quý thầy Ban điều phối em đã mở mang hơn về giá trị của biểu tượng văn hoá không cố định tại bất cứ không gian hay thời gian nào, mà còn len lỏi vào từng quốc gia, dân tộc có sự dung hoà về tín ngưỡng bản địa cũng như tuy thuộc vào bản địa để rồi có thể giữ nguyên hay biến đổi cho phù hợp. Ngoài ra, em còn được hiểu thêm về các biểu tượng trong Phật giáo tồn tại hiện nay được kế thừa và có sự biến đổi như thế nào khi đi qua nhiều nền văn hoá quốc gia khác nhau, bên cạnh đó em còn thu nhặt thêm kiến thức từ phần giải đáp trao đổi từ các câu hỏi giá trị từ BTC và các bạn sinh viên trong chuyên đề này. Em xin chân thành cảm ơn quý BTC và quý Chuyên gia, chúc cho quý Thầy/Cô và các bạn sinh viên có nhiều sức khoẻ, Dự án sẽ ngày càng phát triển và lan toả thêm nhiều giá trị nhân văn hơn nữa ạaa!
Đây là một trong những chuyên đề khiến em thực sự bị cuốn hút từ đầu đến cuối. Từ "giải mã" trong tên chuyên đề đã nói lên tất cả — buổi học không dừng lại ở việc mô tả biểu tượng mà đi sâu vào việc đọc hiểu ngôn ngữ ẩn đằng sau mỗi hình tượng, mỗi màu sắc, mỗi con số trong không gian văn hóa tôn giáo Việt Nam. Điều em ấn tượng nhất là sự kết hợp giữa ba góc nhìn chuyên môn khác nhau: nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng với nhãn quan mỹ thuật học sâu sắc; PGS.TS. Đinh Hồng Hải với nền tảng nhân học và ký hiệu học biểu tượng; ThS. Nguyễn Đức Bá với kinh nghiệm thực tiễn gắn kết kiến thức với hoạt động du lịch. Ba góc nhìn đó cùng nhau tạo ra một bức tranh toàn diện và phong phú về biểu tượng văn hóa tôn giáo Việt Nam — thứ mà trước đây em chỉ nhìn thấy bề mặt. Em xin chân thành cảm ơn TS. Đỗ Trần Phương, nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng, PGS.TS. Đinh Hồng Hải và ThS. Nguyễn Đức Bá đã mang đến một chuyên đề vô cùng sâu sắc và khai mở! Qua buổi học hôm nay, em đã học được cách nhìn một di tích không chỉ bằng mắt mà bằng cả kiến thức văn hóa — mỗi hình tượng, mỗi màu sắc, mỗi con số đều ẩn chứa một câu chuyện đang chờ được đọc và kể lại. Đây chính là kỹ năng đặc biệt mà em sẽ dày công trau dồi trên hành trình trở thành hướng dẫn viên văn hóa thực sự. Cảm ơn các thầy rất nhiều!