[Recap] Buổi học chuyên đề 6:
MỸ THUẬT CỔ VIỆT NAM - Nhà nghiên cứu PHAN CẨM THƯỢNG -
Tối ngày 9/6/2024 đã diễn ra buổi học tập chuyên đề “Mỹ thuật cổ Việt Nam” trong chương trình đào tạo thuộc "Dự án Vườn ươm tài năng văn hóa du lịch 2024" với gần 300 bạn thí sinh tham dự. Là một nhà nghiên cứu, chuyên gia về Mỹ thuật, văn hóa Việt Nam với nhiều đầu sách đã xuất bản, như: Văn minh vật chất của người Việt, Tập tục đời người, Đồ họa cổ Việt Nam, Nghệ thuật thường ngày…thầy Phan Cẩm Thượng đã dành thời gian và tâm huyết chia sẻ đến các bạn sinh viên những kiến thức quan trọng, lý thú, các vấn đề xoay quanh chủ đề “Mỹ thuật cổ Việt Nam”
Mở đầu buổi nói chuyện, thầy Phan Cẩm Thượng nhấn mạnh “ Nghệ thuật (Mỹ thuật) chính là Lịch sử xã hội bằng hiện vật, vì tất cả bằng chứng quá khứ chỉ tồn tại dưới dạng vật chất, những ghi chép văn bản và ghi âm xuất hiện rất muộn so với hiện vật khảo cổ và nghệ thuật. Nghệ thuật Việt Nam không chỉ những phần của người Việt, mà còn có những bộ phận khác hợp thành: Nghệ thuật Phù Nam, nghệ thuật Champa và nghệ thuật của các sắc tộc ít người khác…”
Từ đó, thầy đã phân tích bối cảnh, điều kiện lịch sử xã hội, những đặc điểm và một số điều lưu ý về mỹ thuật/nghệ thuật Việt Nam theo tiến trình lịch sử từ nền Nghệ thuật Champa, Phù Nam và Đại Việt (qua ba hình ảnh tiêu biểu: Vũ nữ Trà Kiệu (Champa, thế kỷ IX), Tượng thần (Phù Nam, thế kỷ V, VI), Quan âm Nam Hải (Đại Việt, thế kỳ XVI)) đến mỹ thuật thời Đông Sơn, thời Bắc thuộc, Nghệ thuật thời Lý, thời Trần, thời Hồ, thời Lê Sơ, thời Mạc, thời Lê - Trịnh cho đến thời Nguyễn…giúp người nghe hình dung ra bức tranh chung về mỹ thuật cổ Việt Nam, cách thức nghiên cứu, tìm hiểu và khai thác những gía trị văn hóa cổ xưa.
Buổi học đã trang bị thêm những kiến thức, kinh nghiệm quý báu cho các bạn sinh viên đồng thời mở ra cơ hội để trao đổi, thảo luận, học hỏi kinh nghiệm về phát triển du lịch bền vững trên nền tảng tìm hiểu, khai thác những giá trị mỹ thuật cổ Việt Nam.
3 Bài học - 6 phút
chuyên đề rất hay ạ
Đây là một chuyên đề khiến em thực sự ngỡ ngàng và xúc động. Trước giờ, mỗi khi tham quan đình, chùa, đền miếu, em chỉ thấy những hoa văn, tượng thờ, phù điêu như những vật trang trí đẹp mà chưa bao giờ hiểu được chiều sâu ẩn sau đó. Nhưng sau buổi học với thầy Phan Cẩm Thượng — một nhà nghiên cứu với hàng chục năm lăn lộn với mỹ thuật cổ Việt Nam — mình mới thực sự "nhìn thấy" những gì mình đã từng bỏ qua. Điều khiến mình ấn tượng nhất là thầy không giảng mỹ thuật như một môn học nghệ thuật khô khan, mà đặt nó vào dòng chảy của lịch sử — mỗi tác phẩm mỹ thuật cổ là một trang sử sống động bằng hiện vật. Đó là góc nhìn hoàn toàn mới mẻ và đầy cảm hứng với em. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và trân trọng nhất đến nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng đã dành thời gian và tâm huyết chia sẻ những kiến thức vô cùng quý giá về Mỹ thuật cổ Việt Nam! Qua bài giảng của thầy, em đã học được cách "nhìn" di sản bằng đôi mắt mới — không chỉ thấy cái đẹp bề ngoài mà còn cảm nhận được chiều sâu lịch sử và văn hóa ẩn chứa trong từng tác phẩm. Đây thực sự là hành trang quý giá mà em sẽ mang theo trong suốt hành trình làm nghề của mình. Cảm ơn thầy rất nhiều!
Lời đầu tiên, em xin cảm ơn quý BTC đã cho chúng em cơ hội được lắng nghe chia sẻ và bài giảng về Mỹ thuật cổ Việt Nam qua Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng. Qua những chia sẻ vô cùng chi tiết từ phía chuyên gia đi đầu về lĩnh vực văn hoá - thẩm mỹ nghệ thuật em đã tiếp cận và hiểu rõ hơn về các biểu tượng mỹ thuật như trống đồng, tượng, tranh vẽ, kiến trúc và đồ thủ công - mỹ nghệ qua từng thời kỳ Đông Sơn, thời kỳ Bắc thuộc, thời kỳ Phong kiến (thời Lý, Lê Sơ, Mạc, Trần và Hồ, Lê - Trịnh). Mỗi thời kỳ, thời đại lịch sử khác nhau sẽ có những biểu tượng chạm khắc và điêu khắc chi tiết khác nhau trên từng món vật phù hợp, nhưng vẫn mang đậm chất văn hoá Việt khác biệt so với các nền văn hoá nước láng giềng. Từ những nhận thức trên, và còn nhiều bài học rút ra từ chuyên đề này, em xin chân thành cảm ơn quý BTC và Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng, em xin chúc cho Dự án sẽ phát triển và lan toả hơn trong tương lai ạa!
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Tổ chức và đặc biệt là nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng vì một chuyên đề vô cùng đắt giá và giàu giá trị di sản về "Mỹ thuật cổ Việt Nam". Bài giảng của Thầy thực sự đã mở toang một thế giới quan mới cho một sinh viên du lịch như em. Từ câu nói truyền cảm hứng của Thầy: "Nghệ thuật chính là Lịch sử xã hội bằng hiện vật", em nhận ra rằng những pho tượng, những hoa văn cổ không hề vô tri, mà chúng đang âm thầm kể câu chuyện của cả một thời đại. Cách Thầy hệ thống hóa bức tranh mỹ thuật đa dạng từ Phù Nam, Champa đến Đại Việt bằng sự uyên bác và tâm huyết đã giúp chúng em hiểu được gốc rễ bản sắc của dân tộc. Đây chính là chất liệu đắt giá nhất để thế hệ trẻ tụi em làm du lịch một cách tỉ mỉ, bền vững và có chiều sâu văn hóa. Em xin kính chúc Thầy luôn nhiều sức khỏe ạ.