[Recap] Buổi học chuyên đề 20:
HÁN NÔM TRONG DI TÍCH DÀNH CHO HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH – GS.TS. Đinh Khắc Thuân, ThS. Nguyễn Đức Bá -
Tối ngày 27/7/2024, các thí sinh được tham gia buổi học chuyên đề số 20 “Hán Nôm trong di tích dành cho hướng dẫn viên du lịch” do GS.TS. Đinh Khắc Thuân và ThS. Nguyễn Đức Bá trình bày. Đây là chuyên đề cuối cùng trong chuỗi chương trình đào tạo thuộc “Dự án Vườn ươm Tài năng văn hóa du lịch 2024”. Bài trình bày với những thông tin, kiến thức rất bổ ích cho các bạn sinh viên trong quá trình thực hành nghề nghiệp, đặc biệt gắn với những không gian văn hóa lịch sử truyền thống.
Ở phần I buổi chia sẻ, GS.TS. Đinh Khắc Thuân đã đem đến cho các bạn sinh viên cái nhìn tổng quan về di sản Hán Nôm với các nội dung giới thiệu: Chữ Hán và chữ Nôm ở Việt Nam; Sự ra đời và phát triển của chữ Hán, các thời kỳ phát triển của chữ Hán như Giáp Cốt, Kim Văn, Triện và Lệ Thư, Khải Thư; Các phương pháp tạo thành chữ Hán - Lục Thư (tượng hình, chỉ sự, hội ý, hình thanh, chuyển chú, giả tá); Quá trình du nhập chữ Hán vào Việt Nam từ thời Tần đến thời kỳ độc lập tự chủ.
Cùng với đó, GS.TS. Đinh Khắc Thuân cũng chia sẻ về Phân bố không gian di sản Hán Nôm tại các di tích lịch sử văn hóa, đền chùa, miếu mạo ở Việt Nam, giải thích và làm rõ các nội dung được ghi tại các cổng di tích, hoành phi, câu đối, sắc phong, thần tích, khánh, chuông…
Trong phần 2 của buổi chia sẻ, ThS. Nguyễn Đức Bá làm rõ vai trò của di sản Hán Nôm đối với hoạt động du lịch: Di sản Hán Nôm không chỉ có giá trị văn hóa, lịch sử mà còn có tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch; Việc thuyết minh và bảo tồn di sản Hán Nôm góp phần quảng bá văn hóa và lịch sử đến du khách. ThS.Nguyễn Đức Bá cũng chỉ ra một số biểu danh Hán Nôm tiêu biểu ở di tích lịch sử văn hóa; Các di tích như chùa Một Cột, Văn Miếu - Quốc Tử Giám có nhiều văn bia, thư pháp, hoành phi câu đối bằng chữ Hán Nôm. Đặc biệt, ThS chia sẻ yêu cầu và kinh nghiệm thuyết minh ở không gian di sản văn hóa tôn giáo tín ngưỡng: Cần có kiến thức sâu rộng về lịch sử, văn hóa và ngôn ngữ Hán Nôm để có thể thuyết minh hiệu quả cho du khách; Các thuyết minh viên cần kỹ năng giao tiếp tốt và khả năng truyền tải thông tin hấp dẫn để thu hút du khách.
Với quá trình nghiên cứu chuyên sâu, thực địa điền dã ở nhiều không gian văn hóa lịch sử truyền thống, sự hiểu biết sâu rộng, GS.TS. Đinh Khắc Thuân và ThS. Nguyễn Đức Bá đã đem đến cho các bạn sinh viên buổi học chuyên đề cuối cùng vô cùng ý nghĩa và hữu ích. Phần thảo luận, trao đổi với nhiều câu hỏi xoay quanh các vấn đề về học và hiểu chữ Hán,chữ Nôm, động lực và cách thức học, hiểu, hành…Buổi học đã mang lại nhiều kiến thức, kỹ năng bổ ích cho các bạn tham gia, đặc biệt là nhận thức được tầm quan trọng của Hán Nôm trong di tích dành cho hướng dẫn viên du lịch”./.
3 Bài học - 7 phút
Đây là một chuyên đề khiến em thực sự bất ngờ và xúc động. Trước khi học, em nghĩ Hán Nôm là lĩnh vực khô khan, xa vời, dành riêng cho các nhà nghiên cứu hay học giả — không liên quan nhiều đến công việc của một hướng dẫn viên du lịch tương lai. Nhưng sau buổi học, em nhận ra mình đã hoàn toàn sai. Chuyên đề mở ra trước mắt mình một kho tàng tri thức vô cùng phong phú và thiết thực. Những câu đối, hoành phi, văn bia tại các đền chùa, di tích — thứ mà em từng đi qua mà không hiểu gì — nay đột nhiên trở nên sống động và đầy ý nghĩa. Hai diễn giả với phong cách giảng dạy đầy nhiệt huyết và am hiểu sâu sắc đã thắp lên trong mình ngọn lửa yêu di sản chữ viết của cha ông. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến GS.TS. Đinh Khắc Thuân và ThS. Nguyễn Đức Bá đã mang đến một buổi học thực sự truyền cảm hứng! Trước đây em nghĩ Hán Nôm là lĩnh vực quá chuyên biệt và khó tiếp cận với sinh viên du lịch như em. Nhưng qua những chia sẻ đầy nhiệt tâm của hai thầy, em đã thấy rõ rằng Hán Nôm chính là "chìa khóa vàng" để mở ra chiều sâu của di sản dân tộc. Em sẽ bắt đầu tìm hiểu những cuốn sách các thầy giới thiệu và tập đọc các hoành phi, câu đối trong những lần tham quan di tích tiếp theo. Cảm ơn thầy rất nhiều!
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Tổ chức và các vị diễn giả đã dành thời gian chia sẻ cho tụi em những kiến thức vô cùng giá trị. Buổi học cùng GS.TS. Đinh Khắc Thuân và ThS. Nguyễn Đức Bá đã giúp em có cái nhìn đa chiều hơn về vai trò của chữ Hán Nôm trong việc giải mã chiều sâu văn hóa của di tích. Qua đó, em hiểu rằng nhiệm vụ của một hướng dẫn viên là phải thấu hiểu bản chất để truyền tải một cách chân thực, sinh động, biến tư liệu học thuật thành trải nghiệm hấp dẫn cho người nghe. Những góc nhìn văn hóa sâu sắc và bài học thực tế này thực sự là hành trang đắt giá cho công việc tương lai của chúng em. Em xin chân thành cảm ơn Ban Tổ chức và các Thầy rất nhiều ạ.
Khóa học ngắn gọn, xúc tích, nội dung cụ thể về Hán Nôm.
Em xin gửi lời cảm ơn đến hai thầy đã truyền tải qua một bài học có ý nghĩa quan trọng, đem lại những kiến thức quý giá và cần thiết đối với em ạ.
Bài giảng hay và chi tiết rất dễ hiểu ạ
Các thầy giảng dạy ngắn gọn, dễ hiểu gíuo em có thể cô đọng được kiến thức một cách rõ ràng ạ
Nội dung bài học và cách giảng của 2 Thầy rất dễ hiểu, trực quan, đặc biệt cần thiết cho sinh viên học du lịch khi muốn tìm hiểu sâu hơn về di tích lịch sử văn hóa, về các di văn, di vật tại các khu di tích. Em cảm ơn Thầy vì bài học ý nghĩa này ạ!
Chuyên đề giúp em hiểu rõ hơn về nguồn gốc, vai trò và giá trị văn hóa của chữ Hán Nôm trong lịch sử dân tộc ta.
khóa học tốt giúp em biết thêm về Hán Nôm trong di tích lịch sử nhiều hơn
Hán Nôm thường được xem là khó tiếp cận nhưng với bài giảng kéo dài gần 2 tiếng của GS.TS. Đinh Khắc Thuân và ThS. Nguyễn Đức Bá đối với em là một bài giảng thành công, có tính ứng dụng và thực tiễn cao trong du lịch. Các nội dung về nguồn gốc, lịch sử hình thành, quá trình du nhập và phát triển của chữ Hán tại Việt Nam được trình bày một cách có hệ thống và khoa học bằng cách giới thiệu cụ thể các loại hình di sản Hán Nôm (hoành phi, câu đối, văn bia, chuông, sắc phong, thần tích, mộc bản...) với các ví dụ minh họa chi tiết và ý nghĩa sâu sắc giúp em dễ hình dung và ghi nhớ hơn. Đặc biệt, bài giảng đã đề cập đến vai trò và tâm thế của người hướng dẫn viên khi làm việc tại các không gian di sản, nhấn mạnh việc cần phải là một "người giải mã", "truyền tải thông điệp" và "đại sứ văn hóa", chứ không đơn thuần chỉ là người cung cấp thông tin mà hướng dẫn viên cần chạm được cảm xúc của du khách, giúp họ thay đổi thái độ, nhận thức, và cảm nhận được giá trị thiêng liêng, nhân văn của di sản. Cốt lõi nhất của bài giảng mà em rút ra được là Hán Nôm không chỉ là chữ viết, mà là một hiện vật lịch sử gốc, mang trong mình toàn bộ tinh thần, ý nghĩa và giá trị ban đầu của một di tích để từ đó chúng ta đi giải mã di sản để làm cho chúng được “sống động”